Home Chemical Industry Nieuws Veiligheidscultuur: van regels naar gedrag op de werkvloer
Is veiligheid echt verankerd in het DNA van jouw organisatie? Of vooral een papieren werkelijkheid?

Veiligheidscultuur: van regels naar gedrag op de werkvloer

Chemie tag corner Maintain & Improve tag corner Olie & Gas tag corner

Als maintenance manager weet je hoe belangrijk veiligheid is. Je wilt incidenten voorkomen en zorgen dat iedereen veilig thuiskomt. Maar hoe weet je of veiligheid echt verankerd zit in het DNA van jouw organisatie? Of blijft het vooral een papieren werkelijkheid?In deze blog ontdek je:

- Wat veiligheidscultuur echt betekent
- Waarom het juist nu zo’n urgent thema is
- Hoe jij als maintenance manager het verschil kunt maken

Wat is veiligheidscultuur?

Veiligheidscultuur draait niet om regels op papier, maar om hoe we ermee omgaan in de praktijk. Het gaat erom dat medewerkers niet alleen weten wat veilig is, maar zich ook verantwoordelijk voelen om elkaar daarop aan te spreken en geen concessies doen onder druk.

Waarom is dit nu zo belangrijk?

Organisaties hebben de afgelopen decennia veel geïnvesteerd in procedures, middelen en certificeringen. Maar de laatste 20% verbetering zit in het gedrag van de mens en dat is het moeilijkste onderdeel.

Extra uitdagingen op dit moment:

  • Afname van technische kennis door vergrijzing en uitstroom van personeel binnen Europa.
  • Beperkte instroom: minder mensen kiezen voor een technisch vak.
  • Buitenlandse medewerkers zijn minder bekend met Nederlandse wet- en regelgeving en hebben een andere cultuur.
Steve Flannigan
“Cultuur is een groep mensen met gedeelde normen, waarden en gewoontes. Dit uit zich in gedrag. En als je gedrag wilt veranderen, dan doe je dit niet met een poster aan de muur.”
Steve Flanningan – Senior HSEQ Partner
Steve Flannigan
“In zulke situaties is communicatie essentieel. Niet alleen met de contractors, maar ook tussen verschillende afdelingen. Miscommunicatie is een van de grootste risico’s die wij lopen.”
Steve Flanningan – Senior HSEQ Partner

Daarom is de veiligheidscultuurladder (SCL) zo relevant

De SCL kent vijf niveaus:

  1. Pathologisch – veiligheid is een last, we doen alleen iets als het echt moet.
  2. Reactief – we handelen als er iets misgaat.
  3. Regelgericht – procedures en systemen zijn op orde, maar gedrag is nog niet vanzelfsprekend.
  4. Proactief – veiligheid zit in het gedrag, mensen denken mee en signaleren zelf risico’s.
  5. Vooruitstrevend – veiligheid is volledig geïntegreerd en wordt voortdurend doorontwikkeld.

 

Actemium is gecertificeerd op niveau 4: Proactief en continu verbeteren.

Dat betekent dat veiligheid geen losse taak is, maar onderdeel van het dagelijkse denken en doen. Voor veel bedrijven blijft het hangen op niveau 3. Maar wie echt wil sturen op aantoonbare veiligheid, zal moeten investeren in cultuur en gedrag.

Wat gaat er vaak mis op de werkvloer?

Herkenbare situaties:

  • Onduidelijke specificaties (denk aan slechte werkvoorbereiding door gebrek aan kennis of incomplete engineeringpakketten) bij opdrachten aan de contractor.
  • Bij vertraagde materialen of tekeningen wordt onvoldoende rekening gehouden met deadlines. Deze schuiven niet, waardoor mensen onder druk komen te staan. Het risico is dat mensen shortcuts nemen en fouten maken.

Wat levert een sterke veiligheidscultuur op?

De effecten van een sterke veiligheidscultuur zijn meteen merkbaar. Je merkt het aan de rust op de vloer: minder spoedklussen, minder storingen, en minder klachten vanuit operations. Mensen werken met meer vertrouwen samen, ook met externe partijen. Op lange termijn zie je het terug in de betrouwbaarheid van de installaties, een sterker imago als veilige werkplek en betere binding met medewerkers, zowel nieuw als ervaren. Veiligheidscultuur werkt door in alles.

Veiligheidscultuur

Randvoorwaarden voor een sterke veiligheidscultuur

Er zijn drie randvoorwaarden die je op orde moet hebben voordat veiligheidscultuur echt kan groeien:

  • Voorbeeldgedrag van leidinggevenden op de werkvloer
  • Open meldcultuur zonder straf bij fouten
  • Vertrouwen tussen opdrachtgever en opdrachtnemers

Succesfactoren die het verschil maken

  • Stopcultuur: durven stoppen bij onveilige situaties
  • Eigenaarschap: iedereen neemt verantwoordelijkheid, ongeacht rol
  • No-blamecultuur: fouten mogen besproken worden

Wat kun jij morgen doen?

Als maintenance manager heb jij de positie en praktijkkennis om verandering in gang te zetten. Begin klein:

  • Ga de vloer op en laat zien dat veiligheid prioriteit heeft
  • Toon interesse: vraag hoe mensen werken en wat ze tegenkomen
  • Geef het goede voorbeeld: gedrag verandert pas als mensen het zien

Veiligheidscultuur begint niet bij een plan, maar bij aandacht. Door te luisteren, te praten en vertrouwen te geven, zet je de eerste stap naar een organisatie waar veiligheid vanzelfsprekend is. De mensen op de werkvloer hebben vaak de meeste kennis, dus benut die. Daar begint het veiligheidscultuur.

Meer weten over veiligheidscultuur?

Neem contact op met Steve Flannigan, Senior HSEQ Business Partner bij Actemium.

Steve Flannigan
Senior HSEQ Business Partner - Dordrecht
[javascript protected email address]
+31 6 51812899
Stel jouw vraag